Alimentatie Personen- en Familierecht Uit de rechtszaal

Wanneer moet je als stiefouder alimentatie betalen voor een stiefkind?

In Nederland bestaan veel samengestelde gezinnen. Dit zijn gezinnen die naast de ouders en kinderen bestaan uit stiefouder(s) en kinderen uit eerdere relaties. Niet alleen ouders maar ook stiefouders zijn verplicht alimentatie te betalen voor een kind. Deze regeling is er niet zonder kritiek. Een wetsvoorstel waarin de alimentatieplicht van de stiefouder afgeschaft wordt ligt al klaar, maar tot die tijd dien je nog rekening te houden met deze alimentatieplicht. Wanneer geldt deze plicht precies en hoeveel moet je dan betalen? En bestaat hiervoor een houvast?

Wanneer ben je als stiefouder alimentatieplichtig?

Ben je:

A) getrouwd met iemand die  al kinderen heeft
of
B) heb je een geregistreerd partnerschap met iemand die al kinderen heeft?

Dan ben jij verplicht om bij te dragen aan de kosten van jouw stiefkinderen, mits jouw draagkracht dit toelaat en mits deze kinderen tot jouw gezin behoren. Dat wil zeggen dat jouw partner de feitelijke zorg heeft over jouw stiefkind, dus bijvoorbeeld dat het kind bij jullie in huis woont.
Deze plicht geldt zo lang je als stiefouder getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt. Woon je dus enkel samen met je partner, dan ben je in juridische zin geen stiefouder en in principe geen alimentatie verschuldigd aan stiefkinderen. Ik zeg in principe, omdat hier wel uitzonderingen op bestaan. Als je gaat scheiden,  je het geregistreerd partnerschap ontbindt of jouw partner overlijdt, dan vervalt deze plicht.

Hoeveel moet je betalen?

In de wet is bepaald dat de onderhoudsverplichting voor kinderen in principe gelijk moet worden verdeeld onder alle personen die verplicht zijn om alimentatie te betalen. Bij samengestelde gezinnen zij dit bijvoorbeeld de vader, moeder en stiefouder. In de wet staat ook beschreven dat de rechter mag afwijken van een gelijke verdeling wegens ‘bepaalde omstandigheden’. Dat is nogal een ruim begrip. Uit mijn onderzoek naar hoe rechters hiermee omgaan, merkte ik op welke omstandigheden ervoor zorgen dat de rechter een hogere of lagere bijdrage oplegt aan een stiefouder.

Uitzonderlijk: Hogere bijdrage voor de stiefouder
Slechts in één uitspraak oordeelde de rechter dat de stiefouder een hogere bijdrage moest voldoen in de kosten van het stiefkind. Dit was het geval bij een gezin waarbij de vader al veertien jaren uit beeld was. Het stiefkind had een zeer nauwe band met de stiefouder en had de achternaam van de stiefouder aangenomen. De stiefouder maakte dus intensief deel uit van het leven van het stiefkind. Deze uitspraak dateert van 1988 en een hoger opgelegde bijdrage aan de stiefouder is daarna niet meer voorgekomen.

Bepalende factoren:

  • Nauwere verwantschap met stiefouder
  • Nooit samengewoond en geen contact met de ouder

 

Minder uitzonderlijk: Een gelijke verdeling

In ongeveer 35% van de uitspraken ging de rechter uit van een gelijke verdeling tussen ouders en stiefouder. Er is dan sprake van een gelijkmatige band tussen de ouder en het kind en de stiefouder en het kind. Daarnaast heeft de rechter duidelijk willen stellen dat je niet onder een alimentatieplicht uitkomt, door niet mee te werken aan de gerechtelijke procedure. Geen financiële gegevens overleggen in een procedure heeft dus geen zin. In zo’n geval gaat de rechter er namelijk vanuit dat je voor de helft kunt voorzien in de kosten van het kind.

Bepalende factoren:

  • Gelijke mate van verwantschap
  • Niet overleggen van financiële gegevens

 

De meerderheid: Een hogere bijdrage voor de ouders
In meer dan de helft van de uitspraken bepaalde de rechter dat de ouders van het kind een grotere financiële verantwoordelijkheid moest toekomen dan de stiefouder. De band tussen kind en ouders is hierin van belang, maar ook het idee dat kinderen uit eerdere gezinnen niet mogen worden achtergesteld door deze plicht. Heeft de stiefouder in kwestie dus bijvoorbeeld al kinderen uit een vorige relatie, dan wordt daar vaak rekening mee gehouden door de rechter. De stiefouder wordt dan in de gelegenheid gesteld om in een groter aandeel in de kosten van zijn eigen kinderen te voorzien.

Bepalende factoren:

  • Nauwere band met de ouder dan de stiefouder.
  • Stiefouder is pas sinds kort stiefouder.
  • Stiefouder heeft geen draagkracht.
  • Stiefouder heeft kinderen uit een eerder gezin met verschillende behoefte.

 

Wat kun je met deze informatie?

Nu weet je welke factoren ervoor zorgen dat jou een hoger of lager alimentatiebedrag kan worden opgelegd. Dit kun je als stiefouder, maar ook als vader of moeder hieruit afleiden. Heb je te maken met een alimentatieprocedure? Dan kun je bekijken hoe deze factoren binnen jouw eigen gezin bestaan.

Zoals gezegd verandert deze plicht mogelijk in de toekomst. Een argument om de onderhoudsplicht van de stiefouder af te schaffen is dat het in de huidige vorm te ingewikkeld is, omdat er veel personen voor één kind onderhoudsplichtig kunnen zijn. Als beide ouders opnieuw trouwen, kan het zomaar voorkomen dat er vier onderhoudsplichtigen zijn. Daarnaast bestaat het argument dat het gewenst zou zijn dat de verantwoordelijkheid voor een kind primair moet toekomen aan de ouders. Ook wil men de ongelijkheid tussen getrouwde en samenwonende stellen wegnemen.

Hoewel deze plicht dus in de toekomst waarschijnlijk vervalt, heeft de rechter in 2015 kenbaar gemaakt dat in huidige procedures nog geen waarde wordt gehecht aan dit wetsvoorstel. Vooralsnog moet dus bij samengestelde gezinnen rekening worden gehouden met deze plicht en zou je je kunnen vasthouden aan deze factoren als je deel uitmaakt van een samengesteld gezin.

Ik ben Sophie. Ik hou van koken en van het recht. Omdat ik graag schrijf over juridische onderwerpen ben ik begonnen met dit blog. De Juridische Keuken. Lees op dit blog over mijn kijk op de juridische wereld.

No Comments

Leave a comment


Mijn laatste Tweets

Sophie Zeilstra's Twitter avatar
Sophie Zeilstra
@SophieZeilstra

Het jonge balie congres 2019 krijgt steeds meer vorm. Victoria Koblenko zal onze dagvoorzitter zijn tijdens het con… t.co/N5tRUEadpn

Sophie Zeilstra's Twitter avatar
Sophie Zeilstra
@SophieZeilstra

Dit jaar organiseer ik samen met een enthousiaste commissie het jaarlijks terugkerende Jonge Balie Congres voor jon… t.co/2ZaNvPhH8o

Marsha Pinedo's Twitter avatar
Marsha Pinedo
@MarshaPinedo

Morgen lanceren wij een nieuwe Open Brief ‘Aan de nieuwe partner van papa of mama’.Aan deze brief hebben we zoveel… t.co/UKsW63Yc7J

Retweeted by Sophie Zeilstra